Nederlands

Vakbegeleider
Jean-Marie Lachat
jm.lachat@telenet.be
tel. 056 22 52 93

VAKTUA Interessante actualiteiten die betrekking hebben op jouw vak...	LINKS Websites die de moeite waard zijn om eens te bekijken...	NUTTIGE DOCUMENTEN Documenten, instrumenten en materialen die inspirerend kunnen werken...

VAKTUA

NIEUWE LEERPLANNEN - zie www.vvkso.be
Nederlands 1e graad voor a- en b-stroom
Vanaf 1 september 2010 werken wij in de eerste graad met de nieuwe leerplannen Nederlands.
In de a-stroom verandert de inhoud van twee leerplandelen niet. Voor vaardigheden en aanzet tot literaire competentie via leesplezier blijven de eindtermen immers dezelfde. Het nieuwe leerplan besteedt in deze componenten wel bijzondere aandacht aan de eigentijdse didactische aanpak.
De grote verandering voor de a- en de b-stroom zit in het deel taalbeschouwing. De kern wordt hier de reflectie op het taalgebruik en op de taalsystematiek. Dit zal voor heel wat collega’s een grote aanpassing vragen. Niet alleen werd er grondig gesnoeid in het aantal grammaticale begrippen, ook de gevraagde brede aanpak wijkt sterk af van het traditionele spraakkunstonderwijs.
Vanaf september verzorgen de DPB’s de voorstellingen van de nieuwe leerplannen in de scholengemeenschappen.
Op 1 september treedt ook het nieuwe leerplan taalbeschouwing voor het basisonderwijs in werking. De terminologie in de nieuwe leerplannen BO en SO is dan gelijk. Leerlingen die nu het secundair onderwijs aanvatten, beheersen de nieuwe begrippen echter nog niet! De eerste leerlingen uit het basisonderwijs die deze begrippen zullen beheersen, arriveren pas in september 2012 in onze eerste graad. De inspectie is op de hoogte van deze timing en zal hier rekening mee houden bij een eventuele doorlichting.
De wijzigingen in de component taalbeschouwing zijn aanzienlijk. Om de overgang naar de nieuwe leerplannen A- en B-stroom vlot te laten verlopen, plant het VVKSO vanaf volgend schooljaar een reeks nascholingen onder de titel Voor een goed begrip: taal beschouwen, hoe doen we dat? Via concrete lesvoorbeelden willen de nascholers aanzetten geven voor de klaspraktijk. Meer informatie hierover op www.nascholing.be.
De inspectie verwacht dat de scholen vanaf 1 september 2010 kunnen aantonen dat zij werk maken van de nieuwe leerplannen. Het feit dat zij de nascholing volgen, is een bewijs dat zij een inspanning leveren. Er moet dan ook niet hals over kop een nieuw schoolboek gekozen worden om aan het nieuwe leerplan te voldoen.
De ordening van de terminologie in het leerplan gebeurde volgens die van de advieslijst van taalbeschouwelijke termen. Met deze lijst hoopt men onder andere tot een terminologisch houvast te komen. Heldere afspraken over terminologie vermijden verwarring. De term gezegde krijgt bijvoorbeeld een nieuwe invulling, namelijk het bovenliggende begrip voor het naamwoordelijke en het werkwoordelijke gezegde. Het gezegde is dus geen synoniem meer van predicaat (dit is alles wat over het onderwerp gezegd wordt). Het is uiterst zinvol om na te kijken of het schoolboek de correcte begrippen hanteert. Ook spreekt de vakwerkgroep beter af om steeds de termen van het leerplan (en dus van de advieslijst) te gebruiken: koppelteken (vroeger ook liggend streepje), trema (vroeger ook deelteken), infinitief (vroeger ook noemvorm) …

Nederlands zakelijke communicatie
Op 1 september starten de nieuwe leerplannen secretariaat en Nederlands zakelijke communicatie.

EINDTERMEN TAALBESCHOUWING - 2de en 3de graad herschreven
De geactualiseerde eindtermen taalbeschouwing voor de tweede en derde graad van aso en kso-tso zijn te vinden op de website van het Vlaams Parlement. Ze moeten nog worden goedgekeurd. Eenmaal die eindtermen goedgekeurd zijn, komt er ook een aanpassing van de leerplannen tweede graad.
http://docs.vlaamsparlement.be/docs/stukken/2009-2010/g215-1.pdf

LINKS

Website De Wereld Van De Nederlandse Taal
Prinses Mathilde van België lanceerde tijdens het jongerenfeest van de Taalunie DWVDNT. Dat is een virtuele wereld van de Nederlandse taal. De website is bedoeld voor een breed publiek, maar in eerste instantie voor mensen tussen 14 en 18 jaar. De gebruikte metafoor is die van reizen met de metro door een wereldstad. In diverse 'stations' worden aspecten van het Nederlands getoond. DWVDNT bevat ook gadgets die men kan downloaden naar een profielpagina.
» www.dwvdnt.org

Het Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW) verschijnt enkel op het internet. Het is gratis te gebruiken en bevat afbeeldingen, video's en geluiden. Opmerkelijk is dat je er op allerlei manieren in kunt zoeken.
» http://anw.inl.nl

Lees mij! presenteert literatuur op een manier die aansluit bij de leefwereld van jongeren: via internet en met bewegende beelden. Lees mij! is een cross-mediale combinatie van een website, een serie filmpjes en literaire activiteiten, gericht op havo/vwo leerlingen (in Vlaanderen: leerlingen uit het aso) tussen de 14 en 17 jaar.
» www.leesmij.nu

Taalunieversum is de officiële website van de Nederlandse Taalunie, een beleidsorganisatie waarin Nederland, Vlaanderen en Suriname samenwerken op het gebied van de Nederlandse taal, taalonderwijs en letteren.
Op deze website zijn onder meer de Nederlandse spellingregels en pers- en nieuwsberichten te vinden. Ook de Woordenlijst Nederlandse Taal is online te raadplegen, inclusief een aantal leidraden en de lijst van vaktermen in het Nederlands.
» http://taalunieversum.org

De Boekenzoeker helpt jongeren een boek te vinden dat bij hen past op basis van hun persoonlijke eigenschappen, voorkeuren en interesses. Daarvoor put de online zoekmachine uit een gevarieerd aanbod aan titels dat voortdurend groeit. Met leesadvies op maat wil de Boekenzoeker de bezoekers verleiden om eens een nieuw boek, een andere auteur of een minder voor de hand liggend genre te proberen. Bezoekers kunnen ook een score geven aan een boek, commentaar posten of een boek doorsturen naar een vriend.
De Fahrenheit451-club, is een aparte rubriek gericht op TSO en BSO en veelal aarzelende lezers.
Boekenzoeker.org is een samenwerking tussen Stichting Lezen Vlaanderen, Stichting Lezen Nederland en de Nederlandse Taalunie.
» www.boekenzoeker.org

NUTTIGE DOCUMENTEN

LEERPLANNEN
Het correcte leerplan Nederlands voor de klas/studierichting waarin je lesgeeft, vind je gemakkelijk online. Op www.vvkso.be onder lessentabellen kan je per graad en studierichting een fiche openen met koppelingen naar alle leerplannen, visieteksten en belangrijke documenten. Op die manier ben je ook zeker dat je het correcte leerplan voor je hebt. Je vindt er een versie in pdf maar ook in MS Word.

Hier en daar vervangen collega’s hun jaarplannen door kruistabellen. De kruistabellen met alle doelstellingen uit het leerplan bieden immers een duidelijker overzicht van de doelstellingen waaraan gewerkt wordt. Zo kan een leerkracht/vakwerkgroep transparante keuzes maken en eventueel bijsturen. Voorlopig zijn er enkel kruistabellen voor de eerste graad, zowel voor de A-stroom als de B-stroom.

Schema's voor de groeilijnen vaardigheden
» a-stroom
» b-stroom